Neveninstroom
Het primair onderwijs in De Kempen heeft de afgelopen jaren het aantal nieuwkomers en kinderen van asielzoekers zien toenemen. Als deze leerlingen 6 tot 13 jaar oud zijn, minder dan een jaar in Nederland verblijven en de Nederlandse taal niet of nauwelijks beheersen, spreken we van neveninstromers in het basisonderwijs. Alle kinderen die in Nederland verblijven zijn vanaf 5 jaar leerplichtig. Zij moeten naar school zolang ze hier verblijven, ongeacht hun status. Het is voor een reguliere basisschool bijna onmogelijk om voor één of enkele neveninstromers een passend onderwijsaanbod te realiseren, omdat extra middelen ontbreken en het daardoor ook niet mogelijk is expertise te ontwikkelen.
Vanaf schooljaar 2011-2012 is voor regio De Kempen in Hapert op Het Palet een neveninstroom-voorziening ingericht om te besparen op reistijd en taxikosten voor deze kinderen en ook om de integratie van deze leerlingen te bevorderen. Momenteel maken de gemeenten Bergeijk, Bladel, Eersel en Reusel – De Mierden gebruik van deze voorziening.

 
 
De uitdaging
De voorziening neveninstroom op basisschool Het Palet is er vooral op gericht dat leerlingen met behulp van een zeer intensief taalontwikkelingsprogramma na één jaar met redelijke kans op succes kunnen instromen in het reguliere onderwijs in de eigen woonplaats. Naast taalonderwijs vindt een basale invoering in de vak- en vormingsgebieden plaats. Op sociaal-emotioneel gebied wordt veel aandacht besteed aan waarden en normen, welbevinden en integratie van deze leerlingen.
 

De doelgroep
De doelgroep betreft leerlingen in de leeftijd 6 – 13 jaar met een niet-Nederlandse nationaliteit, minder dan één jaar in Nederland wonend en niet of nauwelijks de Nederlandse taal beheersend. Het is een heterogene groep: leerlingen van verschillende leeftijden, uit verschillende culturen en met uiteenlopend niveau. De groep wordt afhankelijk van het aantal begeleid door één of twee leerkrachten en een onderwijsassistente. Deze krijgen onder-steuning van een intern begeleider / orthopedagoge die aan Het Palet verbonden is.
 

Leerkracht neveninstroom
De leerkrachten die deze leerlingen begeleiden, beschikken over specifieke competenties zoals opbrengstgericht kunnen werken met een gedifferentieerde groep leerlingen qua leeftijd, culturele achtergrond en taalniveau. Zij overzien de leerlijnen taal, lezen, rekenen en schrijven van groep 1 t/m 8 en vinden inspiratie in het omgaan met leerlingen uit diverse culturen.
 

Aanpak en werkwijze
Voor elke ingeschreven leerling bij de neveninstroom op Het Palet wordt met behulp van een daarvoor ontwikkelde vragenlijst (LOWAN) de beginsituatie in beeld gebracht. Dit doen we samen met de ouders. De volgende factoren zijn hierbij cruciaal: leeftijd, schoolvorderingen in de eigen moedertaal en de tijd dat de leerling onderwijs heeft gevolgd in het land van herkomst.
Er wordt voor iedere leerling op basis van de in kaart gebrachte persoonlijke achtergrond en individuele onderwijsbehoeften een ontwikkelingsperspectief (OPP) opgesteld met als doel een afgestemd onderwijsaanbod te verzorgen. Dit OPP vormt tevens de verantwoording naar de inspectie ten aanzien van doelen, aanpak en bereikte resultaten. De vorderingen op taalgebied worden nauwkeurig gevolgd op basis van de doelen voor nieuwkomers, welke zijn vastgelegd in het Leerplankundig Instrument van de Stichting Leerplanontwikkeling. Iedere 10 weken worden alle leerlingen op hun vorderingen besproken. Wanneer er sprake is van stagnatie in de ontwikkeling wordt de intern begeleider ingeschakeld. De begeleiding en extra zorg worden volgens de cyclus Handelingsgericht Werken (1-zorgroute) vormgegeven.
Doorstroom
Na één jaar in de neveninstroomgroep stromen leerlingen uit naar het regulier basisonderwijs of voortgezet onderwijs. Bij vertrek van een leerling naar een school wordt gezorgd voor een warme overdracht en wordt nazorg geboden.

 
 
Toetsen van ontwikkeling
Om de leerlijn te bewaken worden gedurende het schooljaar landelijk genormeerde toetsen afgenomen voor woordenschat, technisch lezen, spelling en rekenen. Vier keer per jaar vindt een toetsing plaats van de methode Mondeling Nederlands. Leerlingen die bij de toetsen van Mondeling Nederlands en de eindtoets minimaal een voldoende hebben gescoord, krijgen hiervoor een certificaat uitgereikt.
 

Intercultureel perspectief
Ons onderwijs wordt ingericht vanuit intercultureel perspectief, waarbij de neveninstroom-leerlingen kennismaken met de Nederlandse culturele waarden en normen. Wij leren de leerlingen begrip te hebben voor de verschillen die er zijn en zoeken daarbij de balans tussen de Nederlandse cultuur en andere culturen. Zij worden om die reden ook aan een reguliere groep gekoppeld, zodat ze samen met Nederlandse leerlingen kunnen meedoen aan sportlessen, handvaardigheidslessen, de pauzes samen kunnen doorbrengen en als ze taalvaardig genoeg zijn ook aan kunnen sluiten bij andere lessen. Op deze manier kunnen leerlingen elkaar ontmoeten en kennismaken met verschillende achtergronden en culturen van leeftijdgenootjes.
 

Ouderbetrokkenheid
Ouders spelen een cruciale rol bij de taalontwikkeling van kinderen. Zowel in de voorbeeldrol die zij hebben als in hun ondersteunende rol bij het leren thuis. Wij vinden het belangrijk ouders te betrekken bij het onderwijs van hun kind. Ouders worden uitgenodigd een kijkje te komen nemen in de klas. Veel ouders beschikken niet over vervoer. Daarom kunnen oudergesprekken ook in de eigen woonplaats plaatsvinden. Indien der ouders de taal nog niet spreken, maken we gebruik van een tolk (dit is vaak een ouder van een NT2 leerling die de Nederlandse taal beheerst of een oud-leerling). Gemiddeld vinden er drie oudergesprekken plaats, waarin de ontwikkeling van de leerling wordt besproken.
Door te werken met een portfolio kunnen de kinderen ook zelf zien hoe ze vooruit zijn gegaan en wat ze nog moeten leren. Zo kunnen ook ouders deelgenoot zijn van de vorderingen van hun kind.

 

Documentaire
In schooljaar 2015-2016 is van de neveninstroomgroep van juffrouw Kiet Engels een documentaire gemaakt door Latasterfilms. Deze documentaire zal in première gaan op het IDFA. IDFA staat voor International Documentary Film Festival Amsterdam. In deze groep is met toestemming van de ouders van de leerlingen een schooljaar lang gefilmd. We hebben als school onze medewerking hieraan verleend, omdat we trots zijn op de kinderen van de neveninstroom. Ze krijgen hiermee een podium dat ze verdienen. Het positieve beeld dat wij van dit onderwijs en van de vaak leergierige leerlingen hebben, delen we graag met iedereen in het onderwijs en met de samenleving in het algemeen. In november 2016 gaat de documentaire ‘De kinderen van juf Kiet’ in première in Tuschinski Amsterdam. Na het draaien in diverse bioscopen en filmhuizen zal deze ook op televisie worden uitgezonden.